پس عمل آن حضرت در بيان و تبليغ دو صورت پيدا خواهد كرد : از جهت احكام و حدود و سنت‌هاى متروكه و بدعت‌هايى كه در مقابل آن‌ها سنّت شده ، و از جهت تأويلات باطلهء مذاهب و مسالك ، دعوت جديد و تازه به اسلام و قرآن خواهد بود ، و از جهت اظهار آن‌چه گفته نشده و شنيده نشده و اظهار حقايق و تأويلات و تنزيلات كتاب ، اسلام جديد و كتاب جديد خواهد بود ، و در هر دو صورت در نظر مردم كه بر خلاف عقايد و عادات و خلاف معارف خود مىبينند ، اسلام جديد و كتاب جديد وانمود مىكند و الّا اسلام همان اسلام است و كتاب همان قرآن است و دعوت او به همان اسلام و قرآن است . اكنون اخبارى كه دراين‌باره رسيده است بيان مىشود تا حقيقت حال معلوم شود : حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « اذا قام القائم دعا النّاس الى الإسلام جديدا و هداهم الى أمر قد دثر و ضلّ عنه الجمهور و انّما سمّي القائم مهديّا لانّه يهدى الى أمر مضلول عنه و سمّى القائم لقيامه بالحقّ » : هرگاه قائم قيام كند ، مردم را دعوت كند به اسلام از نو و راهنمايى كند ايشان را به امرى كه پوشيده شده است و معظم مردم از او به گمراهى افتاده‌اند و قائم عليه السّلام مهدى ناميده شده از آن جهت كه راهنمايى مىكند به امرى كه از مردم گمشده و قائم ناميده شده از جهت قيام او به حق » . « 1 » پس اين حديث تصريح دارد به اين‌كه دعوت او به اسلام است و ليكن از نو دعوت مىكند زيراكه بسيارى از امور از مردم پوشيده و از دست مردم گمشده در اثر بىمبالاتى يا تحريفات يا بدعت‌هاى اهل بدع ، و نيز از آن حضرت سؤال شد از سيرهء قائم عليه السّلام فرمود : « يصنع ما صنع رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله يهدم ما كان قبله كما هدم رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلم أمر الجاهليّة و يستانف الاسلام جديدا » . و از حضرت باقر عليه السّلام ( 2 ) نيز نظير اين فرمود : مىكند آن نحوه كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم كرد . آن چه پيش از او است خراب مىكند ، چنان‌كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم امر جاهليت را خراب كرد ، و از

--> ( 1 ) - بحار 51 / 30 ح 7 .